Data publikacji: 2009-05-27 | Odsłon: 3088 | Autor:
kaskas
W roku 2000 profesor Rolf Gattermann przeprowadził szereg badań na chomikach, aby stwierdzić w jak wielkim stopniu osobniki trzymane przez nas w klatkach różnią się od tych, które żyją na wolności. W czasie ekspedycji w okolice Aleppo zostało złapanych 19 dzikich chomików syryjskich. Zostały dla nich przygotowane semi-naturalne warunki, dzięki czemu możliwa była obserwacja i porównanie do chomików trzymanych w klatkach. Jako grupy porównawczej użyto 39 zwierząt wyhodowanych w laboratorium, przyzwyczajonych od małego do stałych laboratoryjnych warunków.
Podczas licznych obserwacji zauważono co następuje:
1. Nie ma żadnych rzucających się w oczy różnic w wyglądzie zewnętrznym zwierząt. Zarówno ubarwienie futra, długość ciała jak i długość tylnich nóżek jest dla obu grup identyczna. Pierwsze różnice w wyglądzie zewnętrznym pojawiają się przy uszach oraz ogonie. Zwierzęta dzikie mają uszy krótsze (średnio 21,3 mm) od zwierząt hodowlanych (średni 21,9 mm). Z kolei ogon jest dłuższy u chomików syryjskich żyjących na wolności. Ma on przeciętnie długość 8,3 mm, w porównaniu do 7,8 mm u chomików trzymanych w niewoli.
2. Patrząc na genetykę u tych zwierząt można wywnioskować, że po około 70 latach (w roku 2000) udomowione chomiki syryjskie straciły prawie 70% różnorodności genetycznej. Zjawisko takie wynika z parowania rodzeństwa chomików, lub takich o bliskim stopniu spokrewnienia. Dane takie określono na podstawie genetycznej i molekularnej analizy. Zbadano, że u chomików trzymanych w klatkach średnia liczba alleli odpowiadających za dany gen wynosi około 2,5, natomiast u dzikich zwierząt liczba ta przekracza 7,8. Obserwowana średnia heterozygotyczność jest również zdecydowanie większa w przypadku chomików żyjących na wolności, równa jest 0,69 w porównaniu do 0,15 u chomików domowych.
Następnie złapane dzikie chomiki syryjskie znalazły swoje miejsce w laboratorium, tam były karmione i rozmnażane. Trzymane były w pokojach bez okien, powietrze było filtrowane a pomieszczenie klimatyzowane. Utrzymywane było sztuczne oświetlenie mające naśladować zmianę dnia i nocy, gdzie faza jasna trwała 14 godzin a ciemna 10. Średnia temperatura wynosiła 22 stopnie, a względna wilgotność 50-60%. Otrzymywały specjalistyczne wyżywienie, oraz świeżą wodę. Jako podłoże zastosowano wióry drewniane, wymieniane przeciętnie co dwa tygodnie.
Po wystarczającym czasie, podczas którego zwierzęta dzikie przystosowały się do nowego otoczenia, zaczęto je porównywać do zwierząt hodowlanych. Obserwowano jak zachowują się na przestrzeniach otwartych, z jaką szybkością uczą się poruszać po labiryncie, czy i jak korzystają z kołowrotka, jak często i w jaki sposób uciekają itp. Z badań tych wyniknęło jedynie, że dzikie chomiki syryjskie są bardziej aktywne, poruszają się szybciej i zdecydowanie częściej niż te domowe. Morfologiczne cykle dniowe jak i inne zachowania są u obu grup takie same.
Kolejne badanie, w którym wzięło udział 40 chomików dzikich oraz 65 laboratoryjnych, określiło, że masa ciała zwierząt dzikich jest mniejsza niż laboratoryjnych. Te drugie mają większą tendencję do tycia. W ciągu 150 dni prowadzenia doświadczenia okazało się, że domowe gryzonie były cięższe przeciętnie aż o 24 g przy takich samych warunkach ich trzymania. Procentowa zawartość tłuszczu u zwierząt laboratoryjnych wyniosła około 80%, a u dzikich 77%, tak więc różnica była niewielka. Większość narządów wewnętrznych, takich jak: nerki, śledziona, jądra, czy najądrza u zwierząt żyjących dziko ważyła mniej. Badania krwi wykazały prawie dwukrotnie większą ilość trombocytów u syryjków hodowlanych, natomiast liczba erytrocytów i leukocytów, liczba hematokrytowa oraz zawartość hemoglobiny była u obu grup porównywalna. Analiza biochemiczna surowicy wykazała większą ilość takich związków jak sód, kreatynina, mocznik, triglicerydy oraz glukoza u zwierząt laboratoryjnych. Podwyższona ilość glukozy może świadczyć o zmniejszonej odporności na stres.
Na koniec chomiki laboratoryjne umieszczono w warunkach zbliżonych do naturalnych i badano ich zachowania. W tym celu przygotowano przestrzeń około 8 m kw, aby chomiki mogły poczuć się prawie jak na wolności. Zaserwowano im warunki pogodowe takie jak mają zwierzęta żyjące na wolności, czyli duże wahania temperatur w nocy i w dzień, opady deszczu, mróz czy wiatr. Zaobserwowano, że laboratoryjne gryzonie natychmiast i bez większych problemów zaczęły budować gniazdo typowe dla swojego gatunku, czyli podziemną norę. W norach żyły pojedynczo, od października do marca zapadały w sen zimowy, a w czasie pory letniej z powodzeniem parowały się, rodziły i wychowywały młode. Wszystkie chomiki były aktywne około 3-4 godziny na dobę, przede wszystkim w czasie zmierzchu oraz przed wschodem. W tym czasie zajmowały się głównie zbieraniem pożywienia oraz oznaczaniem terenu swoim zapachem za pomocą gruczołów. Pomimo dobrych warunków zarówno żywieniowych, jak i dużej powierzchni życiowej, tylko jeden z chomików zakładał prawdziwe gniazdo. Wszystkie pozostałe zwierzęta umieszczone na tym samym obszarze budowały nory „awaryjne”, czyli płytko przy powierzchni (15-25 cm) wykopywały jedno pomieszczenie na gniazdo i małą spiżarnię. Każda chomicza nora była zakorkowana od środka ziemią. Chomiki nie czujące się „u siebie” były aktywne zdecydowanie dłuższy czas – 12 do 14 godzin dziennie, i próbowały się wydostać na inne terytoria. Tylko tuż przed końcem aktywności lub przed wschodem słońca opuszczały one swoje gniazdo aby pozbierać niewielkie zapasy żywności. Te podporządkowane gryzonie, które nie mogły opuścić terenu już zajętego przez innego osobnika Mesocricetus auratus, nie miały właściwie szans na przeżycie. Po 1-2 tygodniach we wspólnym pomieszczeniu musiały być oddzielone od pozostałych z powodu niedożywienia i ogólnego wyczerpania organizmu. Chomiki te nie miały zbyt dużych zadrapań ani ran od ukąszeń. Nagrania wideo pokazały, że chomik dominujący na danym obszarze buduje dużą wielokomorową norę, zbiera dużo zapasów, głównie z otwierania, plądrowania i całkowitego niszczenia „awaryjnych” norek zwierząt
podporządkowanych. W tym celu przednimi łapkami zdrapują ziemię, przesuwają w kierunku brzucha, a następnie tylnymi wyrzucają ją do tyłu, co w krótkim czasie powoduje zniknięcie komory. Do tej pory plądrowanie i równanie z ziemią cudzych nor w tak krótkim czasie (pomiędzy 2 a 20 minutami) nie było znane. Jest to zupełnie nowe zachowanie terytorialne chomików syryjskich.
Podsumowując: chomiki żyjące na wolności mają zdecydowanie większą różnorodność genetyczną. W zachowaniu ogólnym nie ma zbyt dużych różnic ani degeneracji. W większości zwierzęta laboratoryjne oraz domowe są sprawne tak samo jak zwierzęta żyjące na wolności i są w stanie przeżyć w warunkach naturalnych.
W roku 2000 profesor Rolf Gattermann przeprowadził szereg badań na chomikach, aby stwierdzić w jak wielkim stopniu osobniki trzymane przez nas w klatkach różnią się od tych, które żyją na wolności. W czasie ekspedycji w okolice Aleppo zostało złapanych 19 dzikich chomików syryjskich. Zostały dla nich przygotowane semi-naturalne warunki, dzięki czemu możliwa była obserwacja i porównanie do chomików trzymanych w klatkach. Jako grupy porównawczej użyto 39 zwierząt wyhodowanych w laboratorium, przyzwyczajonych od małego do stałych laboratoryjnych warunków.
