Jak wielkość klatki wpływa na zachowania chomika ?
Data publikacji: 2008-05-05 | Odsłon: 4399 | Autor:kaskas
W porównaniu do szacowanego rozmiaru rewiru dziko żyjącego chomika syryjskiego (Mesocricetus auratus),
chomiki udomowione trzymane są niejednokrotnie w bardzo niewielkich klatkach. Jeśli są trzymane jako
zwierzęta domowe mają zazwyczaj trochę większe klatki niż te trzymane w laboratoriach. Przeciętna
wielkość klatki w laboratorium jest równa 1800 cm2 - (60 na 30 cm) . W ramach ekspedycji z Uniwersytetu z
Halle (w Niemczech) i Aleppo (Syria) w 2001 roku doktor Gatterman wraz z ekipą pomocniczą badali
naturalne zachowania chomika syryjskiego w jego środowisku naturalnym. Z badań wynikało między innymi,
iż gatunek ten utrzymuje minimum 118 metrów odstępu pomiędzy sąsiednimi gniazdami. Z uwagi na tę
odległość wielkość klatki okazuje się być ważnym faktorem mającym wpływ na zdrowie chomików.
Badaniu zostało poddanych sześćdziesiąt samic chomika syryjskiego. Zostały one ulokowane w klatkach
o czterech różnych wielkościach - o powierzchni 32x57, 44x57, 57x95 oraz 95x105 cm. Każdy chomik posiadał
w swojej klatce drewniany domek, kołowrotek, kuwetkę z piaskiem, karmnik, poidełko, gałązki, siano,
papierowe ręczniki oraz rolki z kartonu. Jako ściółki użyto wiórów, głębokość ściółki wynosiła 15 cm.
› Zachowania
Chomiki spędzają większość czasu na aktywnościach w kołowrotku. Pozostały czas przeznaczony był
głównie na wypoczynek, budowanie gniazda oraz oporządzanie się. Gryzonie biegały po otwartej przestrzeni
klatki, zajmowały się zdobywaniem pożywienia, piciem czy braniem kąpieli piaskowej. Im więcej czasu spędzało
zwierzę w kołowrotku, tym mniej poświęcało go na pozostałe aktywności. Na przykład, im więcej chomik biegał w
kołowrotku, tym mniej czasu spędzał na wspinaniu się po prętach czy ich obgryzaniu. Natomiat im więcej chomik
wspinał się po prętach tym więcej je również obgryzał. W małych klatkach zwierzęta spędzały więcej czasu na
dachu domku, niż w klatkach dużych. Jedną z przyczyn był fakt, że w małych klatkach powierzchnia domku stanowiła
dużo większy procent całej powierzchni klatki. W klatkach z większą ilościa wyposażenia gryzonie mniej skaczą.
› Aktywność w kołowrotku
Wszystkie chomiki wzięte do eksperymentu korzystały z kołowrotka (średnica 30 cm, pełny z jednej strony,
z drugiej otwarty). średni dystans, jaki przebiegały zwierzęta wynosił 8,3 km na dzień (8872 okrążenia
kołowrotka). Najmniej aktywny chomik przebiegał 0,63 km dziennie, natomiast najbardziej aktywny aż 18,56 km.
Niezależnie od wielkości klatki chomiki spędzały w kołowortku podobną ilość czasu. Chomiki narażone na ciągły
stres spędzały w karuzeli pięciokrotnie więcej czasu. Oznacza to, że kołowrotek jest bardzo ważnym elementem
klatki. Korzystanie z kołowrotka jest powiązane z indywidualnymi cechami charakteru chomika, oraz z
okolicznościami - na przykład podczas karmienia młodych samica redukuje ilość lub całkowicie przestaje
korzystać z karuzeli. Chomiki posiadające kołowrotek w klatce czują się zdecydowanie lepiej, mniej obgryzają
pręty. Im dłużej zwierzę przebywało w kołowrotku, tym rzadziej można było zaobserwować stereotypowe gryzienie
drutów. Gryzonie spędzające mniej czasu w karuzeli nadrabiały innymi aktywnościami, na przykład wspinaniem się
po klatce. Potrzeba ruchu jest u tych zwierząt na tyle duża, że musi być w jakiś sposób rekompensowana.
› Obgryzanie prętów
Chomiki zamknięte w drucianych klatkach mają możliwość obgryzania prętów. Robią to często, chociaż nie
jest to ich naturalne zachowanie. Oprócz tego obgryzane są wszelkie inne elementy znajdujące się w klatce, jak
na przykład kartonowe tuby, domek czy gałązki. Uśredniając - 22% obserwowanych chomików obgryzały zarówno pręty
jak i pozostałe elementy klatki, 29% tylko pręty, a 5% obgryzały dokładnie wszystko oprócz prętów klatki.
Pozostałe chomiki nie obgryzały niczego. W najmniejszej klatce zaobserwowano dwukrotnie więcej chomików
obgryzających pręty niż takich, które niczego nie obgryzały. Niezależnie od wielkości klatki, taki sam procent
gryzoni zainteresowany był obgryzaniem drutów. Zmieniała się natomiast częstotliwość z jaką chomiki sięgały po
pręty. Im większa klatka, tym rzadziej chomik zainteresowany był obgryzaniem prętów (ale i tak obgryzał).
Chomiki w małych klatkach poświęcały czternastokrotnie więcej czasu na gryzienie klatki niż chomiki z klatek
dużych. Ciekawostką jest fakt, że chomiki zdecydowanie częściej obgryzały pręty znajdujące się u góry klatki,
niż te na dole. Niektóre chomiki przechodząc obok prętów gryzły je jednorazowo, po czym odchodziły do swoich
zajęć. Gryzienie jest znacznie osłabione, gdy zwierzęta mają dostarczoną głębszą ściółkę (np. 40 czy 80 cm
grubości). Zajęte są wówczas kopaniem nor i podziemnych przejść.
› Mycie się, czyszczenie futra
Wszystkie badane chomiki poświęcały czas na oporządzanie się. 78% gryzoni korzystało z kuwety wysypanej
piaskiem. Poświęcały na higienę osobistą od 30 sekund do ponad 3 godzin dziennie. Taka sama ilość zwierząt
była zainteresowana kuwetą z piaskiem w małych jak i w dużych klatkach. Obecność piasku w klatce ma duże
znaczenie w dobrym samopoczuciu tych zwierząt. Chomiki czyszczą swoje futerko nie tylko w piasku, ale zajmowały
się tym również w każdym innym zakątku klatki. Nie zauważono wpływu wielkości klatki na częstotliwość lub
długość mycia się zwierząt.
› Waga ciała
Na początku eksperymentu wszystkie chomiczki ważyły mniej więcej tyle samo. Pod koniec badań (po około
roku) okazało się, że gryzonie we wszystkich rodzajach klatek były w dobrej kondycji, badania ilości tkanki
tłuszczowej również nie przyniosły różnic. Chomiki także pod koniec badań miały podobną wagę z lekką tendencją
do większej masy w większych klatkach. Zaobserwowano natomiast różnicę w wadze chomików wcześnie i późno
odstawionych od matki - te odstawione wcześniej miały odrobinę mniejszą wagę. Zwierzęta w małych klatkach
energię dostarczoną z pożywienia pożytkowały na wzrost ciała. Natomiast te w dużych klatkach na szybsze
poruszanie się po nich. Ponieważ badane były w miarę młode chomiki, nie stwierdzono przyrostu tkanki
tłuszczowej. Można przypuszczać jednakże, że w małych pomieszczeniach gryzonie będą miały grubszą warstwę
tkanki tłuszczowej.
› Inne
Chomiki niezależnie od wielkości klatki biegają przeważnie wzdłuż ścian. Takie zjawisko jest dosyć
popularne wśród gryzoni, jest często przejawem niepokoju. Chomiki tworzą określone ścieżki, po których
się poruszają. Dlatego konieczne jest dostarczenie wystarczającej ilości kryjówek na całej powierzchni
klatki. W dużych klatkach zwierzęta mogą rozwinąć większe prędkości podczas poruszania się - co bardziej
odpowiada ich warunkom naturalnym. Prawdopodobnie gryzonie czują się lepiej w klatkach podłużnych, niż
kwadratowych (ciaśniejszych a dłuższych). W klatkach z piętrami chomiki spędzają możliwie dużo czasu na
parterze. W klatkach z dużą powierzchnią piętra prawie w ogóle nie są wykorzystywane.
Ciekawostka: Szwajcarskie Stowarzyszenie Ochrony zwierząt (SAP) określiło minimalne wymiary klatki na 5000 cm kw,
to znaczy 50x100 cm.
W porównaniu do szacowanego rozmiaru rewiru dziko żyjącego chomika syryjskiego (Mesocricetus auratus),
chomiki udomowione trzymane są niejednokrotnie w bardzo niewielkich klatkach. Jeśli są trzymane jako
zwierzęta domowe mają zazwyczaj trochę większe klatki niż te trzymane w laboratoriach. Przeciętna
wielkość klatki w laboratorium jest równa 1800 cm2 - (60 na 30 cm) . W ramach ekspedycji z Uniwersytetu z
Halle (w Niemczech) i Aleppo (Syria) w 2001 roku doktor Gatterman wraz z ekipą pomocniczą badali
naturalne zachowania chomika syryjskiego w jego środowisku naturalnym. Z badań wynikało między innymi,
iż gatunek ten utrzymuje minimum 118 metrów odstępu pomiędzy sąsiednimi gniazdami. Z uwagi na tę
odległość wielkość klatki okazuje się być ważnym faktorem mającym wpływ na zdrowie chomików.
